Annette – Penningmeester Raad van Toezicht Stichting MeToo

Seksueel grensoverschrijdend gedrag: kunnen we het voorkomen?

Seksueel grensoverschrijdend gedrag is een onderwerp waar we vaak over praten, maar kunnen we het daadwerkelijk voorkomen? Die vraag was voor mij het moment om actief bij te dragen. Op mijn 14e volgde ik een zelfverdedigingscursus, een beslissing die misschien vreemd klinkt, maar voor mij was het belangrijk om mezelf niet te laten beperken door de realiteit van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ondanks deze voorzorgsmaatregelen ben ik er in mijn leven toch mee geconfronteerd. Gelukkig had ik mentaal de voorbereiding en veerkracht om er goed mee om te gaan.

Grensoverschrijdend gedrag is echter meer dan alleen incidenten. Het is iets wat dagelijks aanwezig is, vaak subtiel en soms onbewust. We zijn ons er niet altijd van bewust hoe ons gedrag soms door oude machtsverhoudingen wordt gestuurd. Het kan een gesprek zijn dat je hebt gehoord, een opmerking die je hebt gezien, of een situatie waarin machtsdynamiek je beïnvloedt zonder dat je het door hebt. En dat is precies waar het om gaat: bewustwording creëren.

Voor onze dochters (en zonen)

Als moeder van twee jonge dochters (16 en 22 jaar) geef ik ze natuurlijk allerlei lessen mee over hoe ze zichzelf kunnen wapenen tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag. Maar eerlijk gezegd wringt het soms voor mij. Natuurlijk is het belangrijk om meiden te empoweren, maar in mijn ogen moet de nadruk liggen op het veranderen van de ‘daders’.

Ik erger me mateloos aan de mensen om mij heen die vasthouden aan verouderde clichés en daarmee schadelijke rollen in stand houden. Vaak hoor ik opmerkingen als: ‘Ach, zo zijn jongens nou eenmaal’ wanneer ze bijvoorbeeld ‘homo’ als scheldwoord gebruiken, of wanneer ze Andrew Tate volgen op sociale media en meisjes alleen maar mooi vinden als ze lang haar hebben en een goede Insta-rating. Dit soort gedrag wordt niet ter discussie gesteld, maar het zou wel moeten. De vraag is niet of dingen zo zijn, maar of dat goed is of gewoon zo moet blijven. We hebben de keuze om het anders te doen, maar dat begint met het bespreekbaar maken van dit gedrag.

Machogedrag in opkomst

Wat me zorgen baart, is de toename van machogedrag, met name onder de zogenaamde ‘sterke leiders’. We zien in onze samenleving steeds vaker dat de nadruk ligt op de emancipatie van de ‘zwakkeren’, maar wat ontbreekt, is de mogelijkheid voor machtige mensen om hun eigen kwetsbaarheid te ervaren. Het vergroten van empathisch vermogen zou misschien wel de grootste verandering teweeg kunnen brengen. Want hoe kunnen we de machtsstructuren doorbreken als we de mensen aan de top niet laten voelen wat het is om kwetsbaar te zijn?

Toen Marleen Weener besloot om Stichting MeToo op te richten, was ik meteen enthousiast. Ik had al besloten mijn tijd en energie te investeren in vrijwilligerswerk voor zaken die ertoe doen, en deze stichting past daar perfect bij. Als ik mijn steentje kan bijdragen aan het veranderen van het denken en het doorbreken van de oude normen, dan doe ik dat graag. Voor onszelf, voor onze dochters en zonen. Want we zouden niet allemaal een zelfverdedigingscursus moeten volgen voor iets waar we eigenlijk allemaal tegen zijn.